czwartek, 16 kwietnia 2015

Światowid ze Zbrucza - romantyczna podróbka?

Dyskusja nad autentycznością Światowida ze Zbrucza toczy się od momentu jego odkrycia. Interpretacja posągu jako przedstawienia słowiańskiego bóstwa, wykonanego w X w. lub nawet wcześniej, od początku budziła wiele wątpliwości. Jednak w czasach jego odkrycia romantyczna moda na słowiańskie starożytności przyćmiła rozsądek badaczy i z entuzjazmem uznano „odkrycie” autentycznego bóstwa, a nawet więcej – modelu słowiańskiego świata zaklętego w kamieniu. Przez prawie 200 lat głosy krytyczne nie zdołały przebić się przez szczelny woal fanatycznej nieomal wiary w autentyczność posągu, a niektóre neopogańskie grupy rodzimowiercze uczyniły ze Światowida Zbrucza wręcz fundament swoich wierzeń.
Osobiście nigdy nie byłem przekonany do Światowida ze Zbrucza, jakoś mało słowiańsko mi wyglądał. Może dlatego, że zawsze kojarzył mi się z równie prymitywnymi estetycznie „babami pruskimi”, które często miałem okazję oglądać? Ale akurat moje zdanie jest tu najmniej ważne, tym bardziej że pojawiła się szansa na zweryfikowanie pochodzenia posągu. Zabrał się do tego prof. Michał Parczewski, który chce odnaleźć jego ułamaną (podczas wydobywania z rzeki) podstawę. Trzymam kciuki za powodzenie tego projektu badawczego, a tymczasem polecam ciekawe linki związane z tematem.

Wracają kontrowersje wokół Światowida ze Zbrucza
Idol ze Zbrucza: zabytek z epoki romantyzmu?
Czy Światowid ze Zbrucza jest o tysiąc lat młodszy?
„Światowid”, Posąg ze Zbrucza – słowiański model świata
Od srebrnej głowy byka do Światowida

1 komentarz:

  1. Czytając prace magisterska Alicji Krzywickiej, na temat pobytu Skandynawów na terenach Polski, trafiłam na taki fragment "słynny posąg ze Zbrucza, oprócz szabli madziarskiej, posiada jeszcze jeden wyryty element kulturowo-chronologiczny: pierścień trzymany przez jedną z postaci. Jest to motyw rozpowszechniony w sztuce skandynawskiej,szczególnie na reliefach kamieni obrazowych na Gotlandii w IX w., czyli w tym samym okresie, z którego pochodzi rzeźba ze Zbrucza. Z Wolina pochodzi także metalowy uchwyt do zawieszek osełkowych, zdobiony czterema twarzami"
    To tak w ramach odkrywania nieodkrytego:)

    OdpowiedzUsuń